طراحی وب سایت

مسعود کیمیایی گفت: در جهان سوم وجود و حضور هنرمند به دلیل خاص اندیشی او باعث گرم روی و حرکت تندتر او نسبت به مردم و حکومت می شود و به همین دلیل است که هنرمند تاثیر زیادی بر جریانات اجتماعی جامعه می گذارد.
به گزارش خبرنگار سینمایی فارس، چهاردهمین جلسه از سلسله جلسات تئوریک انجمن بازیگران دیروز با موضوع «قهرمان سینما و ادبیات در جهان سوم» برگزار شد و مسعود کیمیایی سخنران این جلسه بود.
در ابتدای این جلسه داوود رشیدی رئیس انجمن بازیگران و مجری این جلسه پس از تسلیت بابت فوت همسر بیوک میرزایی از اعضای انجمن بازیگران خواست که از این جلسات استقبال بیشتری بکنند و گفت: متاسفم که بعضی وقت ها تعداد حاضران غیر عضو جلسه در این انجمن بیشتر از اعضای انجمن بازیگران است.
در ادامه کیمیایی در ابتدای سخنان خود گفت: من احترام زیادی برای دوستان و همکارانم قائلم مخصوصا فیلمسازان که هر کدام در کار خود خبره اند. در جشن خانه سینما، در مورد ناصر تقوایی گفتم که فیلم نساختنش مورد سوال است اما با اینکه این نساختن برای ناصر تقوایی فضیلت است، کم ساختن هم خوب نیست اما گاهی شرایطی پیش می آید که نمی توان فیلم ساخت. من خودم در دو نوبت 6 و 7 ساله در کارنامه کاری ام مجبور شدم فیلم نسازم، چون فیلم چیزی نیست که به زور آن را ساخت و باید از درون آدم بجوشد.
وی در ادامه با اشاره به موضوع جلسه گفت: موضوع اساسی در جهان سوم برای من فیلمساز یا هر هنرمند دیگر این است که متاسفانه هنر همیشه به سمت سیاسی شدن پیش می رود که از خصوصیات جهان سوم است. در آمریکای لاتین از 1953 تا 1997 سی و سه انقلاب به وقوع پیوست که این انقلاب ها جز اضطراب چیزی برای مردم نمی آورد و این اتفاق در سرزمین ما هم افتاد. البته همیشه این بحث وجود دارد که آیا تلاطم و اضطراب یک هنرمند جزئی از اثر اوست یا نه اما نمی توان این نکته را نادیده گرفت که هنرمند انقلاب درونی همانند مردم دارد و با سایر مردم که در این وضعیت هستند، در جامعه زندگی می کند. هنرمند فیلمساز یا نویسنده جزء آدم های معمولی جامعه است تنها تفاوتش این است که سعی می کند در اطراف خود تاثیر زیادی بگذارد و در اثر هنری به شکل فراگیرتری قهرمانی را که برای مردم لازم است، می سازد. این مهم ترین کاری است که یک هنرمند می کند چون فاعل فردی را بر اثر اثر خود تبدیل به فاعل اجتماعی می کند. این چیزی بود که در سینمای قبل از انقلاب تجربه شد و قطعا در سینمای بعد از انقلاب نیز به آن خواهیم رسید.
وی در ادامه افزود: در جهان سوم قهرمانی که نویسنده یا فیلمساز پیشنهاد می کند، اکثر اوقات هدفی معین یا دلیل معینی برای کار ندارد. بلکه او سازنده تازه ای در بطن جامعه است که از رئالیسم جامعه نیز دور نیست و در پروسه آفرینش اش به مخاطبان خود نزدیک می شود. هنرمند هم در این میان کار خود را می کند و هرگز منتظر دستور حکومت نمی ماند و وجود و حضور هنرمند به دلیل خاص اندیشی او باعث گرم روی و حرکت تندتر او نسبت به مردم و حکومت می شود و به همین دلیل است که هنرمند تاثیر زیادی بر جریانات اجتماعی می گذارد.
وقتی داوود رشیدی به عنوان نمونه یک قهرمان در اثر کیمیایی از قیصر نام برد و در مورد آن از وی توضیح خواست، کیمیایی گفت: «قیصر» تمام شده است و دیگر قهرمان امروز نیست. او فاعلی فردی است که می خواهد تبدیل به فاعل اجتماعی شود اما آنچه مهم است این است که وقتی حرکتی شبیه به حرکت او وسیع شد دیگر به جایی می رسد که یک طبقه فاعل اجتماعی نیست، بلکه تمام طبقات جامعه این نقش را پیدا می کنند. متاسفانه جهان سوم هنوز به این موضوع عقیده دارد که یک طبقه خاص باید فاعل اجتماعی باشد اما متاسفانه این موضوع نباید به طبقه خاصی محدود شود، چون فاعل شدن یک طبقه خاص فاشیسم را به همراه می آورد.
وی در ادامه تصریح کرد: تعدد تعویض حکومت در جهان سوم اضطرابی را به وجود می آورد که آن اضطراب نیز در گذر زمان تغییر می کند و بسیاری از سینماهای کشورهای جهان سوم، مثلا سینمای تند و خون آلود آمریکای لاتین به خاطر همین اضطرابات است که در دنیا مطرح می شود.
کیمیایی در ادامه گفت: بازیگر و یا کارگردانی که در این محیط درس می خواند یا کار می کند باید بداند که مهمترین چیز این است که بتواند الگوی ذهنی خود را از انسان وطنی خود بازآفرینی کند و خود را در حد زیادی به سینمای جهان گرایش ندهد، چون مهمترین مسئله برای هر هنرمندی این است که اطراف خود را به خوبی نگاه کند و بتواند نمونه کاملی از انسان سرزمین خود را بیافریند.
وی در ادامه، رو به داوود رشیدی گفت: مثل نقش شما در «فرار از تله» ساخته مرحوم جلال مقدم که ایرانی ترین نقش شما در طول کارنامه کاری تان بود.
وی در ادامه تصریح کرد: قهرمان ها اشکال مختلفی دارند مثلا حمید هامون در فیلم «هامون» اثر داریوش مهرجویی، قهرمان سال های خودش است و قرار نیست همه فاعلان قهرمانی کلاسیک داشته باشند. کافی است یک قهرمان به جایی برسد که خود را به مخاطبان زیادتری تبدیل کند تا بتواند تاثیر خود را بگذارد.
وی در ادامه، در پاسخ به سوالی در مورد این که آیا نقش داریوش ارجمند در فیلم «اعتراض» نوعی قیصرکشی است، گفت: نه، خیلی منتقدان هم این حرف ها را زده اند اما اگر کسی که این سوال را پرسیده استقلال فکری داشته باشد قطعا به نتیجه بهتری می رسد.
وی در ادامه، در مورد لزوم به وجود آوردن قهرمان برای کشور گفت: شاهنامه فردوسی نمونه احتیاج زمانه به قهرمان است که در گذر سال ها به یک داشته ملی و باوری وسیع تبدیل شد و این اتفاق برای خود فردوسی افتاد نه برای شخصیت هایش و خودش با آن کتاب تبدیل به فاعل جمعی شد.
وی در ادامه در پاسخ به سوالی در مورد بحث انتخاب بازیگر برای آثارش و چگونگی این انتخاب، گفت: بخشی از بازی بازیگر قبل از اجرا برای او نوشته می شود و بازیگر مورد نظر در زمان خواندن متن کم کم به آن نزدیک می شود و من بازیگرانم را با بررسی انتخاب می کنم. همیشه هم اولین برداشتی که از بازیگر می گیریم بهترین برداشت است. البته باید اذعان کنم که همیشه هم در انتخاب بازیگرانم موفق نبوده ام.
وی در پاسخ به سوالاتی که چرا قهرمانانش در گذر از زمان کم کم قلمروهای کوچکی پیدا کرده اند، گفت: این موضوعی است که همه آ ن را می دانند و نمی دانم چرا باز هم پرسیده می شود. من کار می کنم و نمی خواهم و نمی توانم که در سکوت باشم. البته می دانم که شما چه قهرمانی را در ذهن دارید، اما من در حد توانم فیلم می سازم، پس حتما قهرمان رویایی شما دیگر در توان من وجود ندارد.
وی در ادامه افزود: قهرمان به هر جهت در جامعه عقب نمی ماند و هنرمند با ثبت بخشی از واقعیت تفکر خود را نشان می دهد که عقب نیست و می خواهد با مردم و اتفاقات حرکت کند.
وی در پاسخ به سوالی که چرا با بازیگران کم و معدودی کار می کنید این گفته را رد کرد و گفت: من با افراد بسیار متنوع و زیادی در تمام شاخه های سینما کار کرده ام و با اکثر فیلم هایم آدم های تازه ای به سینما داده ام که اکثر آنها در سینما ماندگار شده اند.
وی در پاسخ به سوالی در مورد چگونگی شخصیت نویسی و اینکه آیا بر اساس بازیگر شخصیت پردازی می کند، گفت: شخصیت ها در هر حالی نوشته می شوند و اگر رمان «حسد» یا رمان «جسدهای شیشه ای» را بخوانید که خارج از سینما هستند به روش شخصیت پردازی من پی می برید، چون قهرمان های سابقم در آن کتاب ها هنوز حضور دارند.
مسعود کیمیایی در پاسخ به سوالی در این مورد که چرا اکثر قهرمانانش در آثار متأخرش راهی بی بازگشت را طی می کنند، گفت: ما می دانیم که هر انسانی رفتاری را در خود تعقیب می کند که با آن رفتار بر پیرامونش تاثیر بگذارد. اینکه شخصیت داستان بداند که کاری که می کند، مؤثر است، تقدیر مهمی است. شاید نبود آن شخص او را قهرمان می کند و تاثیر کارش را زیاد می کند و باعث می شود کار او که به خاطرش از بین رفته در جمع بازتاب جدیدی بیابد.
وی در پاسخ به این سوال که قبل و بعد از انقلاب سبک فیلمسازی اش تغییر کرده، ضمن رد این موضوع گفت: من با تمام هستی و وجودم فیلم می سازم حتی ابزار فیلم ساختن مانند جوهر، کاغذ، نگاتیو و سایر وسایل در حال تغییر هستند، اضطراب هم در ذات این حرکت و روزگار است که مسئله جهانی است. اگر تغییراتی در فیلمسازی من وجود آمده قطعا به خاطر تعویض های مکرر عقاید حاکمیت است.
وی در پاسخ به سوالی که چرا خونریزی در آثار شما زیاد است، گفت: این زمینه اثر است قهرمان اثر برای عقیده اش خون می ریزد و در اکثر اوقات نبودنش ارزشی است که می تواند آن ارزش را به تماشاچی عام منتقل کند.
وی افزود: سینما هنر وسیع و پرقله ای است و آدم های زیادی در قله آن هستند اما باید به یاد داشت که سینما هنر پنج شنبه و جمعه است یعنی زمانی که مردم عام به سینما می ایند و باید با مردم سخن گفت تا بهفمندو با آنها ارتباط برقرار کرد. سخت است فیلمی را هم خودت دوست داشته باشی هم تماشاگران اما نباید فراموش کرد که هدف تماشاگر عام است.
وی در ادامه در پاسخ به سوالی در مورد اینکه آیا بازیگر می تواند فاعل اجتماعی شود گفت: بازیگران موفق می شوند چون آدم های برگزیده ای هستند اما بازیگر وقتی هنرمند می شود که دیدش از پیچی بگذرد و به یک چشم انداز برسد وگرنه قبل از آن پیچ و چشم انداز بازیگر آدم خودپسندی است.
وی در پاسخ به سوالی در مورد رابطه اش با بهروز وثوقی گفت: رابطه من با بهروز وثوقی همیشه خوب بوده اما چندی پیش در سفری که به آمریکا داشتم و دوستان قدیم ام را دیدیم، او از من خواست در آنجا بمانم و کار کنم اما من دوست نداشتم در آنجا بمانم و این موضوع رابطه سطحی ما را مخدوش کرد اما او بازیگر بسیار خوبی است و در کنار اسفندیار منفرد زاده از دوستان قدیم خوب من هستند.
وی در پاسخ به سوالی در مورد طرز کار کارگردانان جدید گفت: گاهی تازه کارها فیلم های شاهکاری می سازند و درجا می زنند و بعضی از آنها نیز، آرام آرام خود را در سینمای ایران نشان می دهند که بسیاری از آنها با من شروع کرده اند.
وی در ادامه در پاسخ به سوالی در مورد فیلم «رئیس» گفت: «رئیس» فیلم بدی است و آشفتگی فیلم، ناشی از مونتاژ بد است. البته این مونتاژ به تدوینگر ربطی نداشت، بلکه مونتاژ مسئله ای فیلم ایراد داشت.
وی در پاسخ به این سوال که آیا روزگاری از محمد مصدق فیلم خواهد ساخت یا نه، گفت: وارد تاریخ معاصر شدن قضاوت می خواهد و این قضاوت آدم را به اشتباه می اندازد به نظرم هر فیلم را باید در دوره خودش ساخت و بهتر از هر زمانی می شد مصدق را در زمان خودش به تصویر کشید.
همچنین وی در پاسخ به سوالی در مورد فیلم «قیصر 40 سال بعد» که در مورد فیلم قیصر ساخته می شود، گفت: اطلاعات من هم در حد حاضران است و باید از کارگردان آن مسعود نجفی در این مورد سوال کنم.
در پایان این جلسه لوح تقدیری از طرف انجمن بازیگران به مسعود کیمیایی تقدیم شد.

منبع : خبرگزاری فارس  تاریخ : 1   مهر   1388  شاخه : سینما